Viện địa chất - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - phongnghiencuu


I. Giới thiệu chung       

-          Phòng Địa Niên đại là một trong những phòng đầu tiên của Viện Các Khoa học về Trái đất (tiền thân của Viện Địa chất) được Thủ tướng Chính phủ ra quyết định thành lập từ năm 1976, nằm trong Viện Khoa học Việt Nam (nay là Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam). Trưởng phòng đầu tiên là cố Tiến sĩ Nguyễn Xuân Hãn (1976-2000), sau đó là Tiến sĩ Cung Thượng Chí. Kể từ khi thành lập cho đến nay, đã có nhiều thế hệ cán bộ nghiên cứu làm việc và trưởng thành từ phòng, chuyển sang công tác ở các bộ phận khác, cơ quan khác với cương vị lãnh đạo. 

-          Chức năng, nhiệm vụ chính của phòng bao gồm:

o   Nghiên cứu địa mạo – tân kiến tạo
o   Nghiên cứu, đánh giá ô nhiễm môi trường
o   Phân tích thành phần vật chất trong mẫu địa chất, mẫu môi trường.

II. Các hướng nghiên cứu

-          Định hướng phát triển các hướng nghiên cứu của phòng trong tương lai đều nằm trong định hướng phát triển chung của viện; trong phòng có một tiến sĩ chuyên ngành về hóa hữu cơ môi trường, do đó có thể sẽ mở thêm hướng nghiên cứu về lĩnh vực này. Trong tương lai, sẽ cần đào tạo ít nhất một cán bộ chuyên sâu vận hành thiết bị ICP-MS (bao gồm cả chuẩn đoán, sửa chữa các trục trặc, hỏng hóc của thiết bị), tốt nhất là một cán bộ có kiến thức sâu rộng về vật lý điện tử; đào tạo nâng cao tay nghề cho các cán bộ phục vụ trong khâu gia công, xử lý hóa mẫu, pha dung dịch chuẩn, v.v… cũng như đào tạo cán bộ có đủ trình độ nghiên cứu, vận hành thiết bị LA-ICP-MS phục vụ việc xác định tuổi đồng vị của mẫu đá địa chất.

-          Về hướng nghiên cứu cổ từ - kiến tạo trong tương lai vẫn thực hiện theo phương thức hợp tác với các nhà khoa học nước ngoài là hợp lý và khả thi nhất.

-          Tiếp tục mở rộng lĩnh vực nghiên cứu, đánh giá ô nhiễm môi trường ở các địa phương trong nước.

III. Trang thiết bị

-          Hiện tại, phòng Địa Niên đại vẫn đang quản lý vận hành phòng thí nghiệm ICP-MS được trang bị từ năm 2001; mặc dù thiết bị đã lâu năm nhưng vẫn trong tình trạng hoạt động tốt (có lẽ được khoảng 2-3 năm). Ngoài ra, phòng còn có 01 thiết bị đo độ từ thẩm Bartington.

IV. Nhân lực

-          Hiện nay, phòng Địa Niên đại có 05 cán bộ trong biên chế và 01 cán bộ hợp đồng gồm:

 

TT Họ và Tên Chức vụ Email Điện thoại
1 TS. Cung Thượng Chí  Trưởng phòng, nghiên cứu viên chính chicung@gmail.com 38343068/115, DĐ: 0913 222 102
2 TS. Nguyễn Mai Lan Nghiên cứu viên chính, cán bộ biên chế mi_lan1981@yahoo.com 38343068/116, DĐ: 01255918024
3 ThS. Hoàng Văn Quý Nghiên cứu viên, cán bộ biên chế hoangquyicp@yahoo.com 38343068/116, DĐ: 01663925027
4 KS. Nguyễn Thị Phương Dung  Nghiên cứu viên, cán bộ biên chế   38343068/116, DĐ: 0913 238 199
5 ThS. Đỗ Thị Thủy Tiên  Nghiên cứu viên, cán bộ biên chế   38343068/116, DĐ: 0932 328 768
6 KS. Nguyễn Chí Nam  Nghiên cứu viên, cán bộ hợp đồng   38343068/116, DĐ: 091 5902827


V. 
CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHIỆM VỤ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ

1. Các bài báo

-          Nguyễn Mai Lan, Cung Thượng Chí, Hoàng Văn Quý, Nguyễn Thị Phương Dung, Nguyễn Thị Học, Đỗ Thị Thủy Tiên. Tìm hiểu khả năng gây bệnh ung thư do sử dụng nước sinh hoạt bị ô nhiễm kim loại nặng ở một vài khu vực có tỷ lệ mắc bệnh ung thư cao thuộc Hà Nội, Hà Nam và Bắc Ninh. Tạp Chí Môi trường, Tổng cục Môi trường, Chuyên đề số 1 tháng 3/2016, pp. 60-64, 2016.

-          Cung Thuong Chi, John W. Geissman, Hoang Van Quy, Tran Viet Anh, Nguyen Thi Phuong Dung, Nguyen Thi Hoc. Paleomagnetism of Upper Permian basaltic rocks of Cam Thuy formation from Thuan Chau locality, Son La, Northwest Vietnam. Vietnam Journal of Earth Sciences, No 37, pp. 289-298, 2015.

-          Cung Thuong Chi, John W. Geissman, Hoang Van Quy, Nguyen Thi Phuong Dung, Nguyen Thi Hoc. New paleomagnetic results of Upper Permian-Lower Triassic volcanic sequences from Hoa Binh area, Northwest Vietnam. Vietnam Journal of Earth Sciences, No 36, pp. 413-423, 2014.

-          Nguyen Quoc Cuong, Witold Zuchiewicz, Nguyen Hoang, Martin F.J. Flower, Cung Thuong Chi, Victor Mocanu. Plate assembly, tectonic responses, and magmatism in southeast Eurasia. Journal of Geodynamics, No. 69, pp. 1-4, 2013.

-          Cung Thuong Chi and John W. Geissman. A review of the paleomagnetic data from Cretaceous to lower Tertiary rocks from Vietnam, Indochina, and South China, and their implications for Cenozoic tectonism in Vietnam and adjacent areas. Journal of Geodynamics, No. 69, pp. 54-64, 2013.

-          Nguyen Hoang, Martin F.J. Flower, Cung Thuong Chi, Pham Tich Xuan, Hoang Van Quy, and Tran Thanh Son, Collision-induced basalt eruptions at Pleiku and Buon Me Thuot, south-central Vietnam. Journal of Geodynamics, No. 69, pp.65-83, 2013.

-          Nguyen Quoc Cuong, A.K. Tokarski, A. Swierczewska, W.A. Zuchiewicz, and Nguyen Trong Yem. Late Tertiary tectonics of the Red River Fault zone: Structural evolution of sedimentary rocks Journal of Geodynamics, No. 69, pp.31-53, 2013. 

-          Martin F.J. Flower, Nguyen Hoang, Ching-Hua Lo, Cung Thuong ChiNguyen Quoc Cuong, Fu-tian Liu, Jin-fu Deng, Xuan-xue Mo. Potassic magma genesis and the Ailao Shan-Red River fault. Journal of Geodynamics, No. 69, pp.84-105, 2013.

-          Witold Zuchiewicz, Nguyen Quoc Cuong, Jerzy Zasadni, and Nguyen Trong Yem. Late Cenozoic tectonics of the Red River Fault Zone, Vietnam, in the light of geomorphic studies. Journal of Geodynamics, No. 69, pp.11-30, 2013.

-          Tran Dinh To, Nguyen Trong Yem, Duong Chi Cong, Vy Quoc Hai, Witold Zuchiewicz, Nguyen Quoc Cuong, and Nguyen Viet Nghia. Recent crustal movement of northern Vietnam from GPS data. Journal of Geodynamics, No. 69, pp.5-10, 2013.

-          Pham Trung Hieu, Fu-kun Chen, Nguyen Thi Bich Thuy, Nguyen Quoc Cuong, and Shuang-quing Li. Geochemistry and zircon U-Pb ages and Hf isotopic composition of Permian alkali granitoids of the Phan Si Pan zone in northwestern Vietnam. Journal of Geodynamics, No. 69, pp.106-121, 2013.

-          Cung Thuong Chi, Paleomagnetism of Cretaceous continental redbed formations from Indochina and South China, their Cenozoic tectonic implications: A review. VNU Journal of Science, Earth Sciences, 23, pp. 220-230, 2007.

-          Cung Thượng Chí, Trần Trọng Huệ, Nguyễn Thị Học, Nguyễn Thị Phương Dung và Hoàng Văn Quý. Nghiên cứu, đánh giá ô nhiễm Asen và một số kim loại nặng trong mẫu nước, đất và thực phẩm ở thôn Thống Nhất, Đông Lỗ, Ứng Hòa, Hà Tây. Tạp chí Bảo vệ Môi trường, No. 3, pp. 27-31, 2007.

-          Anczkiewicz R., Viola G., Müntener O., Thirlwall M.F., Villa I.M. & Cuong N.Q., 2007. Structure and shearing conditions in the Day Nui Con Voi Massif: Implications for the evolution of the Red River shear zone In northern Wietnam, Tectonics, 26: TC2002, doi: 10.1029/2006TC001972.

-          Koszowska E., Wolska A., Zuchiewicz W., Cuong N.Q. & Pécskay Z., 2007. Crustal contamination of Late Neogene basalts in the Dien Bien Phu studies. J. Asian Earth Sci., 19: 1-17.

-          To T. D., Hai V. Q., Zuchiewicz W. & Cuong N. Q. 2009. Współczesna mobilność uskoków przesuwczych w północnym Wietnamie w świetle wyników powtarzanych kampanii GPS. W: J. Badura, B. Przybylski & W. Zuchiewicz (red.), Neotektonika Europy Środkowej. VIII Ogólnopolska konferencja z cyklu „Neotektonika Polski”, Szklarska Poręba – Turoszów, 24-27.06.2009. Materiały konferencyjne. Komisja Neotektoniki Komitetu Badań Czwartorzędu PAN, Wrocław: 55-58.

-          Yem, N. T., Cuong, N. Q., Zuchiewicz, W. & Tokarski, A. K., 2006. Địa động lực miền bắc Việt Nam trong Đại tân sinh: những kết quả ban đầu của chương trình hợp tác Việt Nam – Ba Lan. Tạp chí Các khoa học về Trái đất, 28 (2): 280-282, 2006.

-          Zuchiewicz W. & Cuong N. Q., 2006. Young faults in northern Vietnam: a case study of the Red River Fault Zone. Geoturystyka (Geotourism), 1 (4): 81-88, Kraków.

-          Zuchiewicz W. & Cuong N.Q., 2008. Procesy ekstremalne w strefach aktywnych uskoków przesuwczych: przykłady z północnego Wietnamu. Landform Analysis, 8: 94-97.

-          Zuchiewicz W. & Cuong N.Q., 2008. Geomorphic hazards in active fault zone: Red River Fault Zone In Northern Vietnam. In: S. Singh, L. Starkel & H.J. Syiemlieh (Eds.), Enviromental Changes and Geomorphic Hazards. Bookwell, New Delhi: 193-215.

-          Zuchiewicz W. & Cuong N. Q., 2009. Quaternary tectonics of the Red River Fault Zone in Vietnam – A morphotectonic approach. Kwartalnik AGH, Geologia, 35 (2/1): 367-374, Kraków.

-          Zuchiewicz W., Zasadni J. & Cuong N. Q., 2009. Geomorfologia tektoniczna strefy uskoku Rzeki Czerwonej w Wietnamie. W: J. Badura, B. Przybylski & W. Zuchiewicz (red.), Neotektonika Europy Środkowej. VIII Ogólnopolska konferencja z cyklu „Neotektonika Polski”, Szklarska Poręba – Turoszów, 24-27.06.2009. Materiały konferencyjne. Komisja Neotektoniki Komitetu Badań Czwartorzędu PAN, Wrocław: 64-69.

-          Yuri Bedjanian, Mai Lan Nguyen, Georges Le Bras. Kinetics of the reactions of soot surface-bound polycyclic aromatic hydrocarbons with the OH radicals. Atmospheric Environment, 44, pp. 1754-1760, 2010. ISSN: 1352-2310/$.

-          Yuri Bedjanian, Mai Lan Nguyen. Kinetics of the reactions of soot surface-bound polycyclic aromatic hydrocarbons with O3Chemosphere, 79, pp. 387-393, 2010. ISSN: 0045-6535/$.

-          Angelique Guilloteau, Yuri Bedjanian, Mai Lan Nguyen, and Alexandre Tomas. Desorption of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons from a soot surface: Three to Five – Ring PAHs. Journal of Physics and Chemistry, 114, pp. 942-948, 2010. ISSN: 10.1021/jp90886c.

-          Yuri Bedjanian, Mai Lan Nguyen, and Angelique Guilloteau. Desorption of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons from a soot surface: Five and Six – Ring (C22, C24) PAHs. Journal of Physics and Chemistry, 114, pp. 3533-3539, 2010. ISSN: 10.1021/jp90886c.

-          Nguyen Mai Lan, Yuri Bedjanian, Angelique Guilloteau. Kinetics of the reactions of soot surface bound PAHs with NO2. Journal of Atmospheric Chemistry, 62, 139 -150.2009.

-          Guilloteau Angelique, Mai Lan Nguyen, Yuri Bedjanian, and Georges Le Bras. Desorption of PAHs from soot surface: pyrene and fluoranthene. Journal of Phys. Chem. A, 112, 10552 – 10559. 2008.

2. Báo cáo tại hội nghị, hội thảo quốc tế và trong nước

-          Cung Thuong Chi and John w. Geissman. Where was northwest Vietnam located during Late Permian time? Evidence from the paleomagnetic results of Upper Permian volcanic rocks in NW Vietnam. International Symposium “Large igneous provinces of Asia mantle plumes and metallogeny” Hanoi, Vietnam, 7-11 Nov. 2013, pp. 27-32.

-          Cung Thuong Chi and John W. Geissman. A review of the paleomagnetic data from Cretaceous rocks from Viet Nam, Indochina and South China, and their Cenozoic tectonic implications. Proceeding of International Workshop on “Advanced research in geosciences in southeast Asia”, pp. 14-15, Hanoi, 19-22 Nov. 2011.

-          Nguyen Quoc Cuong, Cung Thuong Chi, Tran Dinh To, Nguyen Trong Yem. Tectonic activity of the Red River Fault Zone (Vietnamese segment) in the light of GPS, seismic, geomorphic, paleomagnetic and structural studies. AOGS annual meeting, 24-28 June 2013, Brisbane, Australia.

-          Cung Thuong Chi and John W. Geissman. A review of the paleomagnetic data from Cretaceous rocks from Viet Nam, Indochina and South China, and their Cenozoic tectonic implications. AOGS-AGU Joint Assembly, 13-17 August 2012, Singapore.

-          Intra-plate deformation of Indochina and South China blocks as a consequence of India-Eurasia collision revealed from Cretaceous and Cenozoic paleomagnetic data. Abstracts and Proceedings. pp. 41-42, The International Workshop on Tectonics of the Red River Fault zone and Geology of northern Vietnam, Hanoi - Vietnam, 23-30 November, 2009.

-          Cung Thượng Chí, Late Mesozoic – Cenozoic Paleomagnetism of Southeast Asia and Tectonic Implications: A review, SE09- A0012, Asia Oceania Geosciences Society (AOGS) Conference, Bangkok, Thailand, July 31 –August 04, 2007.

-          Cung Thượng Chí, Paleomagnetic studies from Vietnam and Southeast Asia. Workshop on Climate – Tectonic Drilling in Southeast Asia. Kochi, Japan, 05-07 June, 2006.

-          Cung Thượng Chí, Paleomagnetic studies on late Mesozoic continental redbeds from Southeast Asia and tectonic implications: A review (Invited speaker)., The IGCP 430 Continental Dynamics Workshop” Collision-Related Mantle Flow and Lithosphere Deformation Models”, P. 11-12, Program and Extended Abstracts. Kunming, China, May 23-31, 2004

-          Cung Thuong Chi, Late Jurassic-Cretaceous paleomagnetism of Indochina and surrounding regions: Cenozoic tectonic implications, Croucher Advanced Studies Institute Workshop on “Tectonic Processes in the Evolution of China”, Hong Kong, April 23-28, 2002. 

-          Cung Thuong Chi, Paleomagnetic study on Early-Middle Jurassic continental redbeds from northwestern Vietnam and their tectonic implications, IGCP 430 Second Annual Workshop on “Mantle Responses to Tethyan Closure” Abstracts, pp. 12, Ha Long Bay, Vietnam, April 01-10, 2002.

-          Cung Thuong Chi, Nguyen Trong Yem, Nguyen Xuan Bao, Paleomagnetic results of late Jurassic-Cretaceous rock formations from Vietnam and Sundaland region: Evidence for distributed tectonic deformation and implications for the Cenozoic tectonic history of Southeast Asia, IAGA-IASPEI Joint Scientific Assembly Abstract, pp. 30, Hanoi, Vietnam, August 19-31, 2001.

-          Cung Thượng Chí, Paleomagnetism of Late Jurassic-Cretaceous rock formations from Vietnam and the Sundaland region: Evidence for distributed tectonic deformation of Indochina-Sundaland and implications for the tectonic history of Southeast Asia., The IGCP-430 International Workshop on Mantle dynamic implications for Tethyan natural hazard mitigation”, p. 9-10, Program and Extended Abstracts. Covasna, Romania, June 16-22., 2000.

-          Cung Thượng Chí, Paleomagnetism of Late Jurassic-Cretaceous rock formations from Vietnam and Sundaland regions: Evidence for distributed tectonic deformation of the Indochina –Sundaland region and implications for the tectonic history of Southeast Asia, The International Workshop GPA’99 on Tectonics, Geodynamics and Natural Hazards in West Pacific – Asia”, Journal of Geology, Serie B, No. 13-14, p. 146-147, 1999.

3. Các đề tài nghiên cứu

-          1999-2009: Tham gia đề tài hợp tác nghiên cứu khoa học về địa động lực đới đứt gãy Sông Hồng giữa Viện Địa chất và Viện Địa chất – Viện HLKH Ba Lan.

-          2006-2007: Chủ trì thực hiện đề tài “Điều tra, nghiên cứu, đánh giá ô nhiễm Asen và kim loại nặng trong đất và nước ở khu công nghiệp Lâm Thao - Phú Thọ”.

-          2006-2008: Đề tài NCCB “Nghiên cứu cổ từ trên các thành tạo phun trào và trầm tích Pecmi - Trias ở Việt Nam: Ứng dụng kết quả cổ từ để làm sáng tỏ quá trình tiến hóa kiến tạo- địa động lực khu vực Đông Dương và Đông Nam Á”. 

-          2010-2011: Đề tài NCCB “Nghiên cứu cổ từ trên các thành tạo trầm tích Kainozoi nằm trong đới Đứt gãy Sông Hồng: Luận giải quá trình tiến hóa các bồn trầm tích Kainozoi trong mối tương quan địa động lực của Đứt gãy Sông Hồng”.

-          2012-2015: Đề tài NCCB “Nghiên cứu cổ từ trên các thành tạo bazan Pecmi ở vùng Tây Bắc Việt Nam; tái tạo vị trí cổ địa lý của khu vực nghiên cứu”.

-          2011-2013: Đề tài NCCB “Nghiên cứu quá trình hấp thụ các kim loại nặng của trầm tích tầng mặt khu vực cửa sông ven biển trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Lấy ví dụ cửa Tiểu, sông Tiền”.

-          2015-2018: Đề tài NCCB “Quá trình hình thành và phát triển các bồn trũng trầm tích Kainozoi và biến dạng địa hình Đệ Tứ muộn dọc Đới Đứt gãy Sông Hồng và các vùng lân cận (phần lãnh thổ Việt Nam)”.

VI. Đào tạo

-          Trong năm 1996: 02 cán bộ của phòng đã bảo vệ luận án tiến sĩ ở Mỹ.

-          Năm 2008: 01 cán bộ bảo vệ luận án tiến sĩ ở Ba Lan

-          Năm 2010: 01 cán bộ bảo vệ luận án thạc sĩ ở Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Hà Nội.

-          Năm 2015: 01 cán bộ bảo vệ luận án thạc sĩ ở Đại học khoa học công nghệ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

VII. Hợp tác quốc tế

-          1983-1986: Hợp tác với Viện Địa chất – Viện HLKH Liên bang Nga tiến hành khảo sát thềm lục địa Việt Nam (tầu Vulcanolog)

-          1991 – 1996: Hợp tác với Trường ĐHTH Illinois – Chicago và ĐHTH Texas A&M, Mỹ thực hiện đề tài “Indochina Consortium” 

-          1997 – 2004: Hợp tác với Trường ĐHTH Illinois – Chicago, Mỹ, ĐHTH Bucharest, Rumani, ĐHTH Bắc Kinh, Trung Quốc, thực hiện đề tài IGCP-430.

-          1997-1998: Hợp tác với Trường ĐHTH Đài Bắc, Đài Loan, tiến hành nghiên cứu địa chất – kiến tạo đới đứt gãy Sông Hồng.

-          2002 – 2003: Hợp tác với Trường ĐHTH Hồng Kông tiến hành nghiên cứu các thành tạo bazan Pecmi – Trias ở vùng Tây Bắc Việt Nam.

-          1999 – 2009: Hợp tác với Viện Địa chất – Viện HLKH Ba Lan tiến hành nghiên cứu kiến tạo – địa động lực, địa mạo- tân kiến tạo đới đứt gãy Sông Hồng.

-          2011- hiện tại: Hợp tác với Trường ĐHTH New Mexico và ĐHTH Texas ở Dallas – Mỹ về nghiên cứu cổ từ kiến tạo.